Twardość materaca – skala H1–H4 i dobór do wagi oraz pozycji snu

Twardość materaca opisuje się najczęściej w skali H1–H4: H1 to materac bardzo miękki dla osób lekkich (orientacyjnie do ok. 60 kg), H2 – średni (ok. 60–80 kg), H3 – twardy (ok. 80–100 kg), a H4 – bardzo twardy (powyżej ok. 100 kg). Na drugim miejscu po masie ciała liczy się pozycja snu: na boku zwykle lepszy jest materac nieco bardziej miękki, na brzuchu – twardszy. Progi różnią się między producentami, dlatego ostatnie słowo należy do opisu konkretnego modelu.

Skala twardości materaca H1–H4 – co oznaczają symbole

Litera H pochodzi od angielskiego hardness, czyli twardość. Cyfra mówi, jak mocno materac opiera się naciskowi. To oznaczenie umowne – nie ma jednej wspólnej metody, którą stosowaliby wszyscy producenci. Dlatego materac H3 jednej marki może być odczuwalnie inny niż H3 drugiej. Skala jest jednak dobrym punktem wyjścia, bo zawęża wybór do jednego, dwóch stopni.

Część producentów dodaje stopień H5 dla osób o dużej masie ciała, a niektóre materace mają dwie strony o różnej twardości – wtedy przekręcając materac, możesz sprawdzić oba warianty w domu.

Tabela: twardość materaca a masa ciała

Poniższe przedziały to najczęściej spotykane progi w poradnikach i opisach materacy. Traktuj je orientacyjnie.

Jeśli Twoja waga leży na granicy dwóch przedziałów, o wyborze zdecyduje pozycja snu i osobiste odczucia. Odczucie twardości jest subiektywne – ten sam materac osobie ważącej 90 kg może wydawać się miękki, a osobie ważącej 55 kg twardy.

Pozycja snu a dobór twardości

Na boku

Barki i biodra są najszerszą częścią ciała i powinny lekko zagłębiać się w materac, tak aby kręgosłup tworzył prostą linię. Zbyt twardy materac wypycha barki do góry i może powodować drętwienie ręki. Osoby śpiące na boku często wybierają twardość o stopień niższą, niż wynikałoby z samej wagi.

Na plecach

Kręgosłup powinien zachować naturalne wygięcie w kształcie litery S, a okolica lędźwi – mieć podparcie. Zwykle sprawdza się twardość dobrana według wagi, bez korekty.

Na brzuchu

Przy zbyt miękkim materacu biodra zapadają się i odcinek lędźwiowy wygina się w łuk. Dlatego śpiący na brzuchu częściej wybierają materac o stopień twardszy.

Pozycja mieszana

Jeśli w nocy często zmieniasz pozycję, szukaj twardości wynikającej z wagi i materaca, który szybko wraca do kształtu, np. kieszeniowego lub lateksowego. Pianka termoelastyczna reaguje wolniej, co nie każdemu odpowiada przy częstym obracaniu się.

Twardość materaca dla dwóch osób

Przy jednym materacu dla pary najczęściej dobiera się twardość pod cięższą osobę. Gdy różnica wagi jest duża, lepiej sprawdzają się dwa rozwiązania:

• Materac kieszeniowy lub hybrydowy – sprężyny pracują niezależnie, więc cięższa osoba nie „ściąga” lżejszej do środka.
• Dwa osobne materace na wspólnej podstawie, np. dwa materace 80 × 200 cm na łóżku 160 × 200 cm. Każdy może mieć inną twardość, a topper na całą szerokość zakrywa szczelinę.

Topper, podstawa łóżka i zmiana twardości

Topper a twardość

Topper (materac nawierzchniowy) to cienka warstwa kładziona na materac główny. Zmienia odczucie samej powierzchni – może ją zmiękczyć, wyrównać lub uczynić bardziej sprężystą – ale nie zmienia tego, jak materac podpiera kręgosłup. Dlatego topper dobrze uzupełnia trafnie dobrany materac, ale nie naprawi materaca o niewłaściwej twardości. Więcej o rodzajach i zastosowaniu przeczytasz w artykule topper – co to jest i jakie są jego rodzaje.

W wielu łóżkach kontynentalnych topper jest w cenie. Przykładowo łóżko kontynentalne SMARTUBE z topperem w zestawie ma topper dopasowany do wybranego rozmiaru 140, 160 lub 180 × 200 cm. Z kolei modele CLOUDLUX z materacem głównym i topperem, COZY z materacem i topperem oraz DREAM z materacem w komplecie mają w zestawie zarówno materac główny, jak i topper. Na kartach tych modeli nie podano stopnia twardości materaca – jeśli jest dla Ciebie kluczowy, zapytaj o niego sprzedawcę przed zamówieniem. Inaczej jest w modelu łoże kontynentalne CRYSTAL z wyborem toppera: karta opisuje topper jako opcję za dopłatą w dwóch wersjach – z pianki T30, która według opisu utwardza powierzchnię spania, oraz z pianki visco, miękkiej i reagującej na temperaturę ciała. To dobry przykład, jak topper zmienia odczucie samej powierzchni. Wszystkie modele porównasz w kategorii łóżka kontynentalne z materacem i topperem.

Podstawa łóżka też wpływa na odczucie

Ten sam materac może wydawać się inny na różnych podstawach. Na sztywnej płycie pracuje wyłącznie wkład materaca, więc powierzchnia jest odczuwalnie twardsza. Na elastycznym stelażu z listew część ugięcia przejmują listwy. W klasycznym łóżku kontynentalnym (boxspring) materac leży na skrzyni, która sama bywa wyposażona w sprężyny, dlatego cały zestaw ugina się głębiej niż sam materac na płaskiej podstawie.

Wniosek praktyczny: jeśli testujesz materac w innym miejscu niż docelowe łóżko, pamiętaj o tej różnicy. Przy łóżkach kontynentalnych kupowanych w komplecie z materacem łatwiej przewidzieć efekt, bo materac, topper i podstawa są dobrane do siebie przez producenta. Zwróć też uwagę na zalecenia producenta materaca co do podstawy – niektóre modele nie są przeznaczone do układania na jednolitej płycie.

Kiedy zmienić twardość materaca

Potrzeby zmieniają się z czasem. Sygnałem, że twardość przestała pasować, bywa poranna sztywność pleców, drętwienie ręki przy spaniu na boku, częste przewracanie się w nocy albo widoczne zagłębienie w miejscu, w którym zwykle leżysz. Duża zmiana masy ciała, ciąża czy nowa pozycja snu po urazie to dobre momenty, by sprawdzić, czy obecny stopień H nadal odpowiada przedziałom z tabeli. Przy problemach z kręgosłupem decyzję warto skonsultować z lekarzem lub fizjoterapeutą.

Jak sprawdzić twardość w praktyce

1. Połóż się w swojej typowej pozycji na co najmniej kilka minut – krótkie przysiadanie na brzegu niewiele mówi.
2. Leżąc na plecach, wsuń dłoń pod odcinek lędźwiowy. Jeśli wchodzi bardzo łatwo, materac może być za twardy; jeśli wcale – za miękki.
3. Na boku poproś drugą osobę, by oceniła, czy kręgosłup tworzy prostą linię.
4. Przy zakupie przez internet sprawdź opis twardości producenta i zasady zwrotu – konsumentowi przysługuje 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość, z wyjątkami opisanymi w regulaminie sklepu.

Najczęstsze błędy przy doborze twardości

• Założenie, że „twardy znaczy zdrowy” – zbyt twardy materac uciska barki i biodra.
• Porównywanie stopni H między różnymi markami bez czytania opisu.
• Dobór twardości pod lżejszą osobę przy wspólnym materacu.
• Liczenie na to, że topper skoryguje źle dobrany materac.
• Ocena materaca po kilku sekundach siedzenia na krawędzi.

Najczęściej zadawane pytania